Metale są powszechnie wykorzystywane w budownictwie, przemyśle, motoryzacji oraz architekturze. Dzięki swojej wytrzymałości i szerokim możliwościom obróbki znajdują zastosowanie w niezliczonych konstrukcjach oraz urządzeniach. Wiele z nich jest jednak narażonych na działanie wilgoci, tlenu i innych czynników środowiskowych, które mogą prowadzić do korozji.

Jednym z najpopularniejszych sposobów ochrony elementów metalowych jest malowanie. Wbrew pozorom jego zadaniem nie jest wyłącznie nadanie odpowiedniego koloru. Dobrze dobrany system malarski tworzy warstwę ochronną, która wydłuża trwałość elementów i ogranicza wpływ czynników powodujących ich degradację.

Dlaczego metal wymaga malowania?

Nie każdy metal koroduje w takim samym tempie. Stal węglowa bez odpowiedniego zabezpieczenia stosunkowo szybko pokrywa się rdzą, natomiast aluminium, miedź czy stal nierdzewna tworzą naturalne warstwy ochronne, które znacząco spowalniają proces korozji.

W wielu zastosowaniach również te materiały są jednak malowane. Powodem może być nie tylko dodatkowa ochrona przed wpływem środowiska, ale także względy estetyczne, identyfikacja kolorystyczna, zwiększenie odporności chemicznej lub mechanicznej oraz wydłużenie okresu eksploatacji.

Jak działa system malarski?

Wiele osób wyobraża sobie malowanie jako nałożenie jednej warstwy farby. W rzeczywistości profesjonalne zabezpieczenie konstrukcji stalowych najczęściej składa się z kilku warstw, z których każda pełni inną funkcję.

Najczęściej stosowany system obejmuje:

• warstwę gruntującą, która zapewnia przyczepność oraz pierwszą ochronę antykorozyjną,
• warstwę pośrednią, zwiększającą grubość i trwałość zabezpieczenia,
• warstwę nawierzchniową, odpowiadającą za odporność na promieniowanie UV, warunki atmosferyczne oraz estetykę wykonania.

Dzięki takiemu rozwiązaniu konstrukcja może być skutecznie chroniona przez wiele lat.

Rodzaje malowania konstrukcji stalowych

W zależności od rodzaju elementu oraz warunków użytkowania stosuje się różne technologie malowania.

Malowanie tradycyjne

To najstarsza i nadal bardzo popularna metoda nanoszenia farby przy użyciu pędzla lub wałka.

Doskonale sprawdza się podczas renowacji istniejących konstrukcji, wykonywania miejscowych napraw oraz malowania elementów zamontowanych na miejscu inwestycji. Umożliwia łatwe odnowienie powłoki bez konieczności demontażu całej konstrukcji.

Choć jest bardziej pracochłonne niż inne metody, w wielu zastosowaniach pozostaje najbardziej praktycznym rozwiązaniem.

Malowanie natryskowe

W tej metodzie farba nanoszona jest pod ciśnieniem za pomocą specjalnego pistoletu natryskowego.

Pozwala to bardzo szybko pokrywać duże powierzchnie oraz uzyskać równomierną warstwę farby bez smug charakterystycznych dla malowania pędzlem. Jest to obecnie jedna z najczęściej stosowanych metod zabezpieczania nowych konstrukcji.

Malowanie proszkowe

Malowanie proszkowe znacząco różni się od dwóch poprzednich metod.

Farba występuje w postaci drobnego proszku, który nanoszony jest elektrostatycznie na powierzchnię elementu. Następnie detal trafia do pieca, gdzie w temperaturze około 180–200°C proszek ulega stopieniu i utwardzeniu.

Efektem jest bardzo trwała, odporna na zarysowania i estetyczna powłoka. Ograniczeniem jest konieczność umieszczenia całego elementu w piecu, dlatego bardzo dużych konstrukcji zazwyczaj nie maluje się w ten sposób.

Jak przygotowuje się powierzchnię do malowania?

Nawet najlepsza farba nie zapewni trwałej ochrony, jeśli zostanie nałożona na niewłaściwie przygotowaną powierzchnię metalu. Odpowiednie oczyszczenie, odtłuszczenie oraz usunięcie produktów korozji lub starych powłok to jeden z najważniejszych etapów całego procesu. W zależności od stanu elementu może obejmować:

• usunięcie rdzy,
• oczyszczenie z zabrudzeń i tłuszczu,
• usunięcie starej powłoki malarskiej,
• szlifowanie lub śrutowanie powierzchni.

To właśnie jakość przygotowania podłoża w dużej mierze decyduje o trwałości całego zabezpieczenia.

Czy samo malowanie wystarczy?

W wielu przypadkach tak. Wszystko zależy od środowiska, w którym będzie pracowała konstrukcja.

Jeżeli element znajduje się wewnątrz budynku lub pracuje w umiarkowanych warunkach atmosferycznych, odpowiednio dobrany system malarski może zapewnić wieloletnią ochronę.

Jeżeli jednak konstrukcja będzie narażona na intensywną wilgoć, zasolenie lub agresywne środowisko przemysłowe, warto rozważyć zastosowanie dodatkowych metod zabezpieczenia.

System duplex – połączenie cynkowania i malowania

Coraz częściej stosowanym rozwiązaniem jest system duplex, czyli połączenie cynkowania z malowaniem. Najpierw element zostaje pokryty warstwą cynku, a następnie malowany odpowiednim systemem farb. Takie rozwiązanie zapewnia kilka korzyści:

• bardzo wysoką odporność na korozję,
• możliwość uzyskania dowolnego koloru,
• wydłużenie trwałości zarówno powłoki cynkowej, jak i malarskiej,
• ograniczenie kosztów późniejszej konserwacji.

System duplex stosowany jest przede wszystkim w przypadku elementów wykonanych ze stali, ponieważ łączy zalety cynkowania i malowania. Nie znajduje on zastosowania przy metalach, które nie są poddawane cynkowaniu, takich jak aluminium czy stal nierdzewna.

Podsumowanie

Malowanie elementów metalowych to znacznie więcej niż zabieg estetyczny. Odpowiednio dobrany system malarski chroni powierzchnię przed wpływem środowiska, zwiększa trwałość konstrukcji oraz ogranicza koszty późniejszej konserwacji.

Nie istnieje jedna metoda odpowiednia dla wszystkich materiałów i zastosowań. Wybór technologii powinien uwzględniać rodzaj metalu, warunki eksploatacji oraz oczekiwaną trwałość zabezpieczenia. Świadomy dobór odpowiedniego systemu malarskiego pozwala skutecznie wydłużyć żywotność elementów i zachować ich estetyczny wygląd przez wiele lat.